قواعد فعل امر -نهی پایه سوم
در این درس شما با ساخت فعل امر ومفهوم آن آشنا میشوید .
امر به معنی دستور دادن است . حتماً تاکنون عبارت معروف ( امر به معروف ) را
شنیده اید .
برای ساختن فعل امر شما باید با فعل های مضارع آشنایی کامل داشته باشید .
فعل های امری که شما امسال یاد می گیرید فعل های امر مخاطب هستند .
زیرا شما معمولاً به کسی که شنونده شما میباشد دستور می دهید . البته با فعلهای امر غایب وامر متکلم
هم بعدها آشنا خواهید شد .
مراحل ساخت فعل امر :
1- فعل امر از صیغه های مضارع مخاطب ساخته میشود .
2- حذف حرف مضارع از اول آن .
3- آوردن ( ا همزه ) برسرآن به جای حرف مضارع .
4- تعیین حرکت همزه با توجه به عین الفعل .
5- ساکن کردن حرف آخر .
نکات کلیدی :
عین الفعل : حرف دوم از حروف اصلی کلمه است . برای مثال : ذهبَ که (هـ) عین الفعل است .
در صیغه های مثنی وجمع مذکر مخاطب و مفرد مؤنث مخاطب ساکن کردن حرف آخر با حذف نون (ن ) انجام میشود .
اگر عین الفعل ما (فتحه یا کسره ) بود حرکت همزه ( کسره ) میباشد .
واگر عین الفعل ما ( مضموم ) بود حرکت همزه ( ضمه ــُـــ ) میباشد .
مثال :
تذهبینَ «ذهبین > اذهبینَ> اِذهبینَ> اِذهبی
آموزش فعل نهی
تاکنون بادوکاربرد فعل (امر ونفی ) آشنا شدید . اکنون بدانید که :
اگر بخواهیم کسی راازانجام کاری منع کنیم ، درواقع نهی از منکر کنیم ازفعل نهی استفاده می کنیم .
فعل نهی همانند فعل امر از مضارع مخاطب ساخته میشود وبرای ساخت آن می بایست به شکل زیر عمل نمایید .
ابتدا حرف ( لا ) رابرسر فعل مضارع مخاطب قرار دهید .
حرف آخر فعل مضارع را همانند فعل امر ساکن نمایید .
یادتان باشد در صیغه جمع مونث غایب ( ن ) نشانه جمع زنان است نه علامت رفع یاضمه . پس به آن دست نزنید .
اکنون فعل های زیر رابادقت ببینید وبخوانید :
لا تذهَبْ : نرو لا تذهبی : نرو(مونث)
لاتذهبا : نروید لاتذهبا : نروید
لاتذهبوا : نروید لاتذهبـْنَ : نروید
تفاوت لای نفی با لای نهی دراین است که : لای نفی هیچ تغییری درآخر فعل مضارع ایجاد نمی کند . ولی لای نهی باعث جزم یا ساکن شدن حرف آخر فعل مضارع میشود . دقت داشته باشید که فعل نهی رابرای صیغه های غایب ومتکلم هم می توانیم بسازیم اما کاربرد چندانی ندارد .